BMW M 1000 RR test: homologacijski superbajk iz WSBK garaže

BMW M 1000 RR je prva primena oznake M na motociklu, model koji je 2020. godine razvijen unazad od pravila Svetskog superbajk šampionata, na osnovi modela S 1000 RR. Redakcija ga nije vozila, pa tekst sažima zvanične BMW podatke i pregled britanskog Motorcyclenews-a o tome koliko trkačke mašine zaista stiže do verzije sa tablicama i farovima.

Od pravila šampionata do modela u saloni

Pravila Svetskog superbajk šampionata traže da trkačka mašina deli osnovnu konstrukciju sa modelom koji se nalazi u prodaji, pa je BMW krenuo suprotnim putem od uobičajenog razvoja proizvoda: prvo je definisao šta je fabričkom timu potrebno na stazi, a tek potom je taj paket prilagodio papirima za registraciju na javnom putu. Rezultat nosi oznaku M, prvi put upotrebljenu na dvotočkašu, iako je kod automobila ta oznaka decenijama označavala najoštriju fabričku izvedbu modela. M 1000 RR deli ram, geometriju i osnovni blok motora sa standardnim S 1000 RR, ali razlike nisu kozmetičke: šasija, viljuška, elektronski senzori, izduvni sistem i kočnice razvijaju se posebno za M izvedbu, a BMW redovno najavljuje nove verzije pojedinih sklopova. Poslednji primer je nova generacija nosećeg rama, najavljena ovog oktobra, a kojom se redakcija bavila opširnije u posebnom tekstu.

Motor ostaje nepromenjena osnova: redni četvorocilindraš zapremine 999 kubika, sa BMW-ovim sistemom promenljivih faza razvoda ventila ShiftCam, koji prilagođava hod bregaste osovine trenutnom broju obrtaja da bi agregat ostao elastičan u gradskoj vožnji, a snažan tek pri visokom režimu rada. Reč je o istom osnovnom bloku koji pokreće i S 1000 RR, ali kod M verzije proizvođač navodi pojačane unutrašnje komponente, drugačiji izduvni sistem i podešavanja okrenuta isključivo vrhunskom učinku, a ne široj svakodnevnoj upotrebi.

Snaga, masa i osnovne mere

Pri predstavljanju 2021. godine BMW je za M 1000 RR navodio 212 KS, da bi se prema kasnijim fabričkim podacima ta cifra popela na 215 KS, iznad vrednosti od 210 KS koju proizvođač i dalje navodi za standardni S 1000 RR. Tabela ispod sažima osnovne mere na koje se strani testeri najčešće pozivaju kad opisuju ovaj motocikl.

Specifikacija	Vrednost
Motor	Redni četvorocilindraš, 999 ccm, ShiftCam promenljivi razvod ventila
Snaga	212 KS pri predstavljanju 2021, kasnije 215 KS prema ažuriranim fabričkim podacima
Obrtni moment	Oko 113 Nm, isti osnovni motor kao kod S 1000 RR
Masa	Oko 192 kg bez goriva, prema ranije objavljenim fabričkim specifikacijama
Visina sedišta	832 mm
Rezervoar goriva	16,5 litara
Kočnice	M paket, laka kliješta i veći prednji diskovi nego na standardnom modelu

Karbonska krilca bez brojki koje nismo mogli da proverimo

Prednja maska M 1000 RR od prve generacije krije krilca integrisana u liniju farova, rešenje preuzeto iz MotoGP i WSBK boksova. Zadatak krilaca je da pri velikoj brzini pritisnu prednji točak uz podlogu, smanje podizanje prednjeg kraja pri naglom otvaranju gasa i pomognu stabilnost tokom kočenja iz velike brzine. Fejslift iz 2022. doneo je redizajniran prednji deo sa, prema opisima proizvođača, izraženijim pritiskom pri istoj brzini u odnosu na prvu verziju, iako BMW za samu M izvedbu javno ne objavljuje tabelu pritiska po brzinama kakvu nudi za standardni model, pa takvu cifru u ovom tekstu namerno izostavljamo. Opcioni M paket ide korak dalje od same obloge: cela prednja i bočna oplata mogu biti od karbonskih vlakana, a gde je dostupan M Competition paket, livene ili kovane felne zamenjuju karbonski točkovi, što dodatno skida neoslonjenu masu i oseti se u brzini prebacivanja iz jedne strane u drugu.

Elektronika pravljena za stazu

Elektronski paket oslanja se na šestoosni inercijalni senzor koji prati nagib, ubrzanje i rotaciju motocikla u sve tri ose, a na osnovu tih podataka rade kontrola trakcije, kontrola podizanja prednjeg točka i korekcija kočenja u krivini. Vozač bira između četiri osnovna moda, Rain, Road, Dynamic i Race, i tri dodatna Race Pro moda u kojima se svaka intervencija elektronike podešava u sitnim koracima, uključujući nivo kontrole trakcije po stepenu prenosa. Za razliku od opreme koja se ističe kod standardnog modela, kod M verzije u prvi plan izlaze poligonski alati: kontrola polaska, ograničivač brzine u boksu i opcioni M GPS Laptrigger, uređaj koji meri krugove i deli stazu na sektore poput profesionalne telemetrije, a nudi se kao dodatak uz instrument tablu od 6,5 inča. Menjanje stepena prenosa bez kvačila, i pri ubrzanju i pri usporavanju, standardna je oprema na oba modela iz iste porodice.

Kočnice i ručno podešavan oves

Najveća tehnička razlika u odnosu na S 1000 RR, gde je elektronski upravljan oves dostupan kao opcija, leži baš u ovesu: M 1000 RR dolazi isključivo sa mehanički podesivim prednjim i zadnjim ovesom. Kompresija, odboj i predopterećenje opruge podešavaju se ručno, rešenje bliže onome čime se služe trkački timovi, gde se postavke menjaju pre svake sesije prema stazi, gumama i vremenskim uslovima, a ne automatski tokom same vožnje. Kočioni sistem iz M paketa koristi lakša kliješta i veće prednje diskove nego osnovni model, a u paru sa nižom ukupnom masom to je, prema pisanju stranih testova, jedan od retkih detalja koji opravdava razliku u ceni između dva modela iz iste porodice.

Šta strani testovi kažu o vozljivosti na ulici

Motorcyclenews, jedan od najčitanijih britanskih moto magazina, opisuje spoj snage i elektronike na M 1000 RR kao graničan sa brutalnim, ali uz kontrolu na stazi koja iznenađuje s obzirom na cifre na papiru, ocenu izvedenu prevashodno iz vožnje po zatvorenom poligonu, a ne po javnom putu. Isti izvor i drugi strani testeri karbonska krilca i kočioni paket redovno izdvajaju kao glavni argument da cena modela, znatno viša od standardnog S 1000 RR, ima pokriće u opremi koja se inače sreće samo na pravim trkačkim mašinama. Zajednička napomena kroz testove je upozorenje da je M 1000 RR, uprkos farovima i tablicama, pre svega alat za stazu: ergonomija je oštrija nego kod standardnog modela, mehanički oves traži ručno podešavanje za svaku vrstu vožnje, a sedište i oplata projektovani su za ležeći sportski položaj, ne za duže relacije po magistrali. Upravo to je razlog zbog kog ga testeri češće opisuju kao trkački motocikl sa papirima za ulicu nego kao svakodnevno prevozno sredstvo sa trkačkim nalepnicama.

Zašto se priča stalno vraća na WSBK

Fabrički BMW tim u Svetskom superbajk šampionatu nastupa upravo na osnovi M 1000 RR, pravilo koje sprečava proizvođača da trkačku mašinu razvija potpuno odvojeno od modela u prodaji. Svaka veća izmena, od nove verzije rama do podešavanja elektronike, prvo se proverava na trkačkim mašinama fabričkog tima i privatnih WSBK ekipa, pa tek onda stiže u prodajni program. Detaljan bilans sezone i učinak BMW vozača redakcija je obradila zasebno; za ovaj test bitnije je da ta veza objašnjava zašto M 1000 RR, za razliku od dela konkurencije, retko dobija kozmetičke facelift pakete, a zato redovno dobija stvarne tehničke izmene koje prvo moraju da prođu proveru na stazi.

Najčešća pitanja

Da li M 1000 RR i S 1000 RR dele iste osnovne delove?

Dele ram, geometriju i osnovni blok motora od 999 ccm, ali M verzija ima sopstvenu elektroniku, kočnice, aerodinamiku i isključivo mehanički oves, razlike koje prema fabričkim podacima opravdavaju viši razred i cenu.

Može li se M 1000 RR voziti svakodnevno po gradu?

Tehnički ispunjava sve uslove za registraciju, farove, pokazivače pravca i tablice, ali strani testeri ga opisuju kao alat za stazu: oštrija ergonomija i ručno podesiv oves otežavaju svakodnevnu vožnju u poređenju sa standardnim modelom.

Čemu zapravo služe karbonska krilca na prednjoj oblozi?

Krilca pri velikoj brzini pritiskaju prednji točak uz podlogu, smanjuju sklonost ka podizanju prednjeg kraja pri naglom gasu i pomažu stabilnost tokom kočenja iz velike brzine, princip preuzet iz MotoGP i WSBK aerodinamike.

Zašto M 1000 RR nema elektronski upravljan oves kao opciju, za razliku od S 1000 RR?

Fabrika se opredelila za isključivo mehaničko podešavanje jer tako radi i trkačka verzija u WSBK-u; ručno podešen oves vozaču na stazi daje predvidljivost koju fabrički tim traži od homologacionog modela.